Pomimo wielu trudności, które przyniósł nam 2020 rok, branża drogowa nie poddawała się bez walki i starała się wykonywać swoją pracę, wprowadzając dodatkowe środki bezpieczeństwa. Dyrektor wrocławskiego oddziału GDDKiA, Lidia Markowska, w rozmowie z redakcją „Magazynu Autostrady” opowiada, jak kierowany przez nią oddział poradził sobie w trudnych czasach pandemii i jak przebiegają realizowane inwestycje na terenie województwa dolnośląskiego.

fot. GDDKiA

2020 r. był niezwykle trudny. Jak sytuacja z pandemią i wynikającymi z niej ograniczeniami wpłynęła na działalność wrocławskiego oddziału GDDKiA?

Rzeczywiście, wszyscy znaleźliśmy się w wyjątkowej sytuacji. Na szczęście realizacja inwestycji nie zwolniła, a my nauczyliśmy się funkcjonować w nowej rzeczywistości. Oczywiście zastosowaliśmy się do wszystkich obowiązujących wytycznych oraz wprowadziliśmy odpowiednie działania, dostosowując pracę całej struktury Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad do obowiązujących warunków. Spotkania z interesariuszami zewnętrznymi czy wykonawcami nie mogły odbywać się w tradycyjnej formie, zatem zastosowaliśmy inne możliwe narzędzia, jak spotkania online poprzez dedykowane aplikacje. Pomimo tych utrudnień udało się pokonać nieprzewidziane bariery i zastosować nowe schematy działania, co pozwoliło zrealizować nasz plan w stu procentach.

W mijającym roku na terenie województwa dolnośląskiego realizowaliśmy ok. 47 km drogi ekspresowej S3. Rozpoczęliśmy także budowę najdłuższego pozamiejskiego tunelu w Polsce drążonego w skale. Prowadzimy prace przygotowawcze związane z przyszłą rozbudową autostrady A4 na odcinku o długości ok. 110 km, która jest najważniejszą i najbardziej obciążoną ruchem arterią Dolnego Ślaska. Prace przygotowawcze trwają również dla nowego odcinka drogi ekspresowej S5 i drogi ekspresowej S8. Łącznie prowadzimy prace dla ponad 300 km dolnośląskich dróg krajowych, uwzględniając również plany dla 8 obwodnic. Dużo się udało, ale wiele jeszcze przed nami.

Dolnośląski Oddział Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad realizuje trasę drogi ekspresowej S3 o długości ok. 50 km. To największa inwestycja Oddziału?

W roku 2021 będziemy kontynuowali realizację dwóch ostatnich południowych odcinków drogi ekspresowej S3 od węzła Bolków do granicy państwa w Lubawce oraz odcinka drogi ekspresowej S3 od węzła Kaźmierzów do węzła Lubin Północ. Są to trzy największe zadania realizowane obecnie przez dolnośląski Oddział GDDKiA.
W październiku 2018 r. podpisaliśmy umowy z wykonawcami dwóch przygranicznych odcinków drogi ekspresowej S3 od węzła Bolków do węzła Kamienna Góra Północ (Zadanie III) oraz od węzła Kamienna Góra Północ do węzła Lubawka – granica państwa (Zadanie IV) o łącznej długości prawie 32 km.

Zadanie III z najdłuższym w Polsce tunelem drogowym drążonym w skale planowane jest do ukończenia w II połowie 2023 r., natomiast Zadanie IV planujemy oddać do ruchu w I połowie 2022 r.

Droga ekspresowa S3 będzie drogą dwujezdniową, wyposażoną w dwa pasy ruchu i pas awaryjny. W ramach odcinka od węzła Bolków do węzła Kamienna Góra Północ o długości ok. 16,1 km powstaną dwa dwunawowe tunele drogowe – tunel TS26 o długości ok. 2300 m, pomiędzy miejscowościami Sady Górne, Stare i Nowe Bogaczowice, oraz dwunawowy tunel drogowy TS32 o długości ok. 320 m niedaleko miejscowości Gostków. Ponadto na tym odcinku zostanie wybudowanych 15 obiektów inżynierskich, 13 przejść zwierząt i 39 przepustów. Dodatkowo wybudowane zostaną dwa miejsca obsługi podróżnych kategorii II (MOP Jaczków Lewy i MOP Jaczków Prawy). Natomiast na odcinku od węzła Kamienna Góra Północ do węzła w Lubawce, o długości ok. 15,3 km, wykonane zostaną 24 obiekty inżynierskie w ciągu i nad drogą ekspresową S3 oraz 13 przepustów do celów ekologicznych (przejścia dla małych zwierząt i płazów). W ramach realizacji obu odcinków zostaną wybudowane również drogi dojazdowe, a istniejąca sieć dróg zostanie odpowiednio przebudowana.

Po uzyskaniu w sierpniu 2020 r. decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej dla obu odcinków, wykonawcy natychmiast przystąpili do robót budowlanych. Nastąpiła mobilizacja pracowników i sprzętu. Przystąpiono do wycinki drzew i karczowania krzewów. Rozpoczęto odhumusowanie, budowę dróg technologicznych, usuwanie kolizji i budowę obiektów tymczasowych.

Rozpoczęły się również prace przy budowie tunelu drogowego TS26 oraz tunelu drogowego TS32.

Podczas realizacji S3 nie obyło się bez problemów realizacyjnych, np. na odcinku Lubin – Polkowice GDDKiA zmuszona była do odstąpienia od umowy z pierwotnym wykonawcą. Jak to zdarzenie wpłynęło na dalsze prace?

Odcinek drogi ekspresowej S3 od węzła Kaźmierzów do węzła Lubin Północ realizowany był wcześniej przez konsorcjum firm Salini i Pribex. Mimo wielokrotnych wezwań tego wykonawcy do prawidłowej realizacji umowy, GDDKiA została zmuszona do odstąpienia od niej z przyczyn leżących wyłącznie po stronie wykonawcy. Wyłoniony został nowy wykonawca, który zgodnie z umową ma 12 miesięcy na dokończenie robót i uzyskanie pozwolenia na użytkowanie (z wyłączeniem okresów zimowych trwających od 23 grudnia do 15 marca). Zakończenie robót przewidziane jest w II kwartale 2021 r. Do grudnia 2020 r. wykonawca prowadził prace na wszystkich frontach. Wykonywane były m.in. roboty mostowe, branżowe oraz przy układaniu nawierzchni. W efekcie od 20 listopada 2020 r. kierowcy mogą już korzystać z pierwszej jezdni drogi ekspresowej S3 pomiędzy węzłami Polkowice Południe i Lubin Północ. Udostępnionych zostało sześć kilometrów jezdni południowej, tj. jezdni w kierunku Legnicy, wyposażonej w trzy pasy ruchu i pas awaryjny. Obecnie ruch na tej jezdni odbywa się w obu kierunkach. W pełnym zakresie udostępniono także węzeł Polkowice Południe (relacja z Polkowic na Lubin i z Lubina na Polkowice). Na węźle Lubin Północ otwarto wszystkie łącznice, za wyjątkiem relacji zjazdowej z DK3 na S3 w kierunku Legnicy, dla której przewidziany został objazd przez DK3 do węzła Lubin Południe. Na pozostałej części tego odcinka wykonawca prowadził zarówno roboty ziemne (górne warstwy nasypów), roboty konstrukcyjne w zakresie wykonywania nawierzchni (podbudowy z kruszywa, warstwy bitumiczne) oraz wykończeniowe (profilowanie i humusowanie skarp, humusowanie pasa rozdziału).

Rozpoczęły się również prace przygotowawcze dla dolnośląskiego odcinka A4 i S5. Na jakim są etapie?

Najstarszy odcinek autostrady A4 w Polsce, od węzła Krzyżowa do Wrocławia, powstał w latach 30. XX wieku. Przeszedł co prawda remont nawierzchni w latach 2002-2006, jednak nie spełnia jeszcze wszystkich warunków technicznych przewidzianych dla autostrad. Nie posiada pasa awaryjnego, który występuje jedynie na krótkich odcinkach, brakuje Miejsc Obsługi Podróżnych, a geometria większości węzłów nie jest dostosowana do obowiązujących standardów. Wzrastające z roku na rok natężenie ruchu w newralgicznych momentach sięga ponad 120 tys. pojazdów na dobę. Wypadki, kolizje lub awarie pojazdów powodują tworzenie się wielokilometrowych zatorów drogowych, które utrudniają kierowcom sprawne przemieszczanie się. Dlatego rozbudowa autostrady A4 do parametrów zgodnych ze wszystkimi warunkami technicznymi przewidzianymi dla autostrad jest dla nas sprawą pilną i niezwykle istotną. W zeszłym roku zakończyliśmy opracowanie Studium Korytarzowego wraz z analizą techniczno-ekonomiczno-logistyczną rozbudowy lub budowy autostrady A4 na odcinku od węzła Krzyżowa do węzła Wrocław Wschód/Stary Śleszów oraz budowy drogi ekspresowej S5 od Sobótki do Bolkowa, uwzględniając włączenie się w zaprojektowany przebieg drogi ekspresowej S8 od Wrocławia do Łagiewnik. Na posiedzeniu Zespołu Oceny Przedsięwzięć Inwestycyjnych, które odbyło się w lipcu 2020 r., z dziewięciu analizowanych kombinacji korytarzy A4 i S5 zaproponowano dwie do dalszych analiz na etapie Studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowego (STEŚ). W grudniu ubiegłego roku ogłosiliśmy przetargi na opracowanie dokumentacji dla budowy lub rozbudowy autostrady A4 od węzła Krzyżowa do węzła Wrocław Wschód/Stary Śleszów oraz budowy drogi ekspresowej S5 od Sobótki do Bolkowa. Postępowania dotyczą opracowania studium techniczno-ekonomiczno-środowiskowego z elementami koncepcji programowej (STEŚ-R) oraz programem funkcjonalno-użytkowym. Opracowanie dokumentacji podzieliliśmy na dwa odrębne postępowania przetargowe. Pierwszy przetarg dotyczy opracowania dokumentacji dla odcinka autostrady A4 od węzła Krzyżowa do węzła Legnica Południe o długości ok. 36 km. W ramach dokumentacji STEŚ-R dla tego odcinka zostaną przeanalizowane warianty rozbudowy autostrady A4 w śladzie istniejącym. Drugie postępowanie, ze względu na wzajemne oddziaływanie na siebie dróg S5 i A4, prowadzone jest jednocześnie dla odcinka A4 od węzła Legnica Południe do węzła Wrocław Wschód/Stary Śleszów o długości ok. 80 km oraz dla nowej drogi ekspresowej S5 od Sobótki do Bolkowa o długości ok. 50 km. W ramach dokumentacji STEŚ-R przeanalizowane zostaną trzy warianty budowy lub rozbudowy A4 wraz z budową S5, w tym również warianty poprowadzenia fragmentu A4 po nowym śladzie na odcinku od planowanego, nowego węzła Stary Śleszów (pomiędzy węzłami Wrocław Wschód i Brzezimierz) do rejonu węzła Kostomłoty.

Na odcinku Bolków – Kamienna Góra powstaną dwa tunele dwukomorowe TS26 oraz TS32. Tunel TS26 po wybudowaniu będzie najdłuższym pozamiejskim tunelem w Polsce drążonym w skale. Taka realizacja musi być ogromnym wyzwaniem?

Realizacja tuneli TS26 i TS32 to ogromne przedsięwzięcie i niewątpliwie ogromne wyzwanie dla wszystkich stron procesu inwestycyjnego. Tunel TS26 będzie najdłuższym tunelem pozamiejskim drążonym w skale metodą górniczą w technologii Nowej Austriackiej Metody NATM. Jego długość wyniesie ok. 2300 m. NATM polega na wykorzystaniu górotworu jako konstrukcji nośnej przy współpracy z wykonaną obudową. W ramach prac projektowych zdefiniowanych zostało 16 różnych wariantów obudowy wstępnej, dobieranych na etapie realizacji robót w zależności od warunków gruntowych oraz dodatkowe środki zabezpieczające, jak np. obudowa parasolowa. Tunel TS26 to dwunawowy tunel o rozdzielonym ruchu w przeciwnych kierunkach. Każda jezdnia wyposażona będzie w dwa pasy ruchu [(2 x 3,5 m i pas awaryjny (2,5 m)]. Ponadto wybudowany będzie również chodnik dla obsługi i ewakuacji po obu stronach jezdni. Nawierzchnia w tunelu będzie betonowa. Tunel będzie wyposażony w indywidualnie zaprojektowaną wentylację mechaniczną wzdłużną. W ramach wyposażenia tunelu przewidujemy systemy bezpieczeństwa i sterowania tunelem podłączone do zasilania podstawowego i rezerwowego. Są to m.in. system wykrywania i sygnalizacji pożaru, system komunikacji radiowej służb ratowniczych i porządkowych czy system automatycznego sterowania i zarządzania tunelem. W tunelu przewidziano osiem przejść ewakuacyjnych i jeden przejazd ewakuacyjny dla służb ratunkowych.

Tunel TS32 o długości ok. 320 m będzie wykonany metodą odkrywkową. Drążenie metodą otwartego wykopu, tj. CUT & COVER, oznacza, że w pierwszym etapie robót będzie wykonany wykop i usunięcie ok. 220 000 m3 gruntu oraz skały do poziomu fundamentów tunelu. Następnie wykonana zostanie żelbetowa konstrukcja tunelu o długości 320 m. Po zakończeniu tego etapu konstrukcja tunelu zostanie zasypana warstwą gruntu o grubości do 12 m. Kolejnym krokiem będzie wykonanie wszelkich instalacji służących bezpieczeństwu, takich jak: oświetlenie, wentylacja czy sieć hydrantowa.

Na początku października 2020 r. pojawiła się na placu budowy pierwsza wiertnica tunelowa. Jak aktualnie wygląda postęp prac?

Na początku października 2020 r. pojawiła się na placu budowy pierwsza wiertnica tunelowa, czyli Jumbo Drill. Drążenie tunelu będzie odbywało się przy użyciu czterech takich maszyn, po jednej na każdą nawę tunelu. Proces drążenia naw potrwa ok. 15 miesięcy. Jumbo Drill wyposażony jest w dwa ramiona z organem wiercącym oraz jedno ramię z koszem dla pracowników. Będzie on używany do wiercenia otworów: strzałowych, pod kotwy skalne oraz drenażowych o długości nawet 24 m. Maszyna posiada najnowsze technologie stosowane w tunelach w Europie. Może być zaprogramowana przed rozpoczęciem wiercenia, tak aby na podstawie punktów geodezyjnych określić swoją pozycję w tunelu i samodzielnie wykonać wiercenie w jak najbardziej efektywny sposób, według założonego projektu. W połowie stycznia br. na budowie znajdowały się trzy jednostki Jumbo Drill.

Na odcinku od węzła Bolków do węzła Kamienna Góra Północ do końca grudnia 2020 r. wykonano odhumusowanie w ilości ok. 205 tys. m3, zrealizowano ok. 157 tys. m3 nasypów i ponad 100 tys. m3 wykopów. W zakresie tunelu TS32 wykonano 66 tys. m3 wykopów, co stanowi ok. 30% robót. Na portalach tunelu drogowego TS26 wykonano wykopy łącznej wielkości 98,5 tys. m3, co stanowi ponad 50% robót przedmiotowego asortymentu. Ponadto dla zabezpieczenia odsłoniętych ścian bocznych i portalowych wykonano ponad 2500 m2 torkretowania.

Do 18 stycznia br. wydrążono ponad 67 m nawy wschodniej oraz prawie 30 m nawy zachodniej na portalu południowym. Natomiast na portalu północnym trwają zaawansowane prace związane z torkretowaniem ściany portalowej oraz ścian bocznych. Wstępnie rozpoczęcie drążenia, przy odpowiednich warunkach, zakłada się w II połowie lutego br. Ze względów technologicznych oraz panujących warunków geologiczno-inżynierskich nie ma możliwości drążenia tunelu w obu nawach jednocześnie na czterech wlotach.

W ramach rządowego Programu budowy 100 obwodnic na Dolnym Śląsku powstanie siedem obwodnic? Na jakim etapie są poszczególne realizacje? Która z tych inwestycji jest najbardziej wymagająca?

W ramach rządowego Programu do 2030 r. powstanie 100 obwodnic na sieci dróg krajowych o łącznej długości ok. 820 km. Będą to trasy o wysokich parametrach technicznych, dostosowane do przenoszenia obciążenia 11,5 t/oś. Inwestycjom tym będą towarzyszyły urządzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Koszt realizacji 100 obwodnic został oszacowany na blisko 28 mld zł. Ich budowa będzie finansowana ze środków Krajowego Funduszu Drogowego prowadzonego przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Najważniejsze efekty realizacji Programu to: poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego, wyprowadzenie ruchu z zatłoczonych miast, czystsze powietrze, mniejszy hałas i poprawa przepustowości sieci drogowej. Dzięki temu Programowi Dolny Śląsk zyska siedem nowych obwodnic. Są to obwodnice: Głogowa w ciągu DK12, Kaczorowa w ciągu DK3, Legnicy w ciągu DK94, Międzyborza w ciągu DK25, Milicza w ciągu DK15, Oławy w ciągu DK94 oraz Złotego Stoku w ciągu DK46. Część z nich to zadania, dla których trwa już etap prac przygotowawczych, tak jak dla obwodnicy Głogowa, Kaczorowa, Legnicy i Oławy. Dla innych z kolei proces przygotowawczy dopiero się rozpocznie. Na etapie procedury przetargowej są obecnie obwodnice Międzyborza, Milicza i Złotego Stoku. Spośród siedmiu powyższych obwodnic wyzwaniem projektowym będzie na pewno obwodnica Złotego Stoku. Opracowanie będzie obejmowało analizę przebiegu obwodnicy Złotego Stoku wraz z możliwością połączenia jej z planowanym nowym przebiegiem drogi ekspresowej S8 na odcinku pomiędzy Bardem a Kłodzkiem. Przypomnijmy, że droga ekspresowa S8 jest w tym momencie również na etapie przygotowania STEŚ, na podstawie którego zostanie wybrany wariant przebiegu trasy S8 do dalszej realizacji. Poza Programem 100 obwodnic, we współpracy z Gminą Wałbrzych, realizujemy obwodnicę tego miasta w ciągu DK35. Ponadto na etapie procedury przetargowej jest tzw. mała obwodnica Trzebnicy w ciągu DK15.

Jakie są plany Pani oddziału na 2021 r.?

W roku 2021 czeka nas zarówno dużo pracy w terenie, jak i przy przygotowaniu kolejnych inwestycji. W planie mamy zadania na łączną kwotę ponad 1 mld zł. Przede wszystkim planujemy oddać do ruchu cały, ponad 14-kilometrowy odcinek S3 od węzła Kaźmierzów do węzła Lubin Północ. Ponadto będziemy kontynuowali realizację dwóch południowych fragmentów S3 od węzła Bolków do węzła Lubawka (granica państwa) wraz z budową dwóch tuneli TS26 i TS32. Podpiszemy umowy na STEŚ-R dla rozbudowy lub budowy autostrady A4 od węzła Krzyżowa do węzła Wrocław Wschód/Stary Śleszów i drogi ekspresowej S5 od Sobótki do Bolkowa, a także na pozostałe cztery obwodnice, tj. Międzyborza, Milicza, Złotego Stoku i Trzebnicy. Jak co roku będziemy realizować również zadania na sieci istniejącej, które mają na celu poprawę stanu technicznego dróg i mostów oraz bezpieczeństwa ich użytkowników.

Dziękuję za rozmowę

Realizacja tunelu TS26, fot. GDDKiA
W związku z wejściem w dniu 25 maja 2018 roku nowych przepisów w zakresie ochrony danych osobowych (RODO), chcemy poinformować Cię o kilku ważnych kwestiach dotyczących bezpieczeństwa przetwarzania Twoich danych osobowych. Prosimy abyś zapoznał się z informacją na temat Administratora danych osobowych, celu i zakresu przetwarzania danych oraz poznał swoje uprawnienia. W tym celu przygotowaliśmy dla Ciebie szczegółową informację dotyczącą przetwarzania danych osobowych.
Wszelkie informacje znajdziesz tutaj.
Zachęcamy również do zapoznania się z naszą nową Polityką Prywatności.
W przypadku pytań zapraszamy do kontaktu z naszym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych pod adresem iodo@elamed.pl

Zamknij