Według szacunków Instytutu Badania Rynku Motoryzacyjnego Samar w 2018 roku w Polsce przybyła rekordowa liczba samochodów – blisko 1,6 mln. Dwa auta w gospodarstwie domowym stały się standardem, a w rodzinach z dorastającymi dziećmi pojawiają się często trzy lub nawet cztery samochody. Średnia w Unii Europejskiej to 505 samochodów na 1000 mieszkańców. Polska plasuje się powyżej średniej – według ostatnich wyliczeń to 571 samochodów, co stawia nas na 6. miejscu wśród krajów UE. Coraz większa liczba uczestników ruchu generuje potrzebę rozbudowy i budowy większej liczby dróg o zwiększonej przepustowości. Od ponad dwóch dekad przybywa nam nowoczesnych dróg, a inne są stale modernizowane. To często ogromne inwestycje, które wymagają właściwego zabezpieczenia.

W raporcie NIK z 2014 roku dotyczącym bezpieczeństwa na drogach zwrócono uwagę, że: „Mimo systematycznej poprawy sieć polskich dróg publicznych nie jest nadal w pełni przystosowana do przenoszenia coraz intensywniejszego ruchu samochodowego. Wciąż brakuje w Polsce dróg dwujezdniowych (autostrad i dróg ekspresowych), zmniejszających możliwość wystąpienia najgroźniejszych wypadków (zderzenia czołowego i bocznego)”. Ta sytuacja w ostatnich kilku latach znacznie się poprawiła. Program Budowy Dróg Krajowych GDDKiA na lata 2014-2023 (z perspektywą do 2025 r.) zakłada wybudowanie aż 3262,7 km nowych dróg. Ma powstać: 252,2 km autostrad, 2641,1 km dróg ekspresowych oraz 35 obwodnic o łącznej długości 369,4 km. W ubiegłym roku do użytku zostało oddanych ponad 320 km nowych tras, nie mówiąc o siatce dróg wciąż powstających lokalnie, nieujętych w budżecie GDDKiA.

Właściwy dobór urządzeń BRD

Większe i mniejsze drogi oraz ulice częstokroć stają się gigantycznymi placami budowy, podczas gdy wokół nich odbywa się ruch samochodowy lub pieszy. Bezpieczeństwo na nowo budowanych, rozbudowywanych i remontowanych drogach powinno zatem stanowić najwyższy priorytet dla inwestorów. Mają to zapewnić m.in. urządzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego. Ich zadaniem jest zarówno optyczne prowadzenie ruchu, oznaczenie obiektów znajdujących się w skrajni drogi, ale także zabezpieczanie ruchu pojazdów oraz pieszych. Urządzenia te dostarczają informacji i ostrzegają kierujących przed ewentualnym niebezpieczeństwem, sytuacją nadzwyczajną podczas jazdy. Służą również do zamknięcia drogi dla ruchu lub jego części, a także zabezpieczenia robót drogowych. Wspomagają także tymczasową organizację ruchu drogowego, tj. wyznaczają tymczasowy tor i kierunek jazdy. Dlatego tak istotne jest właściwe zaprojektowanie odpowiedniego oznakowania i organizacji ruchu. Tymczasowe oznakowanie dróg powinno być staranie przygotowane, z zachowaniem obowiązujących norm i przepisów. Nie ma tutaj dróg na skróty, nie ma tutaj również miejsca na obchodzenie przepisów i szukanie oszczędności. Badania wskazują bowiem, że niewłaściwa infrastruktura drogowa w sposób pośredni i bezpośredni przyczynia się do powstania aż ok. 30% wypadków (źródło: „Nowoczesne Budownictwo Inżynieryjne”, Maj – Czerwiec 2017, str. 58-62). Ich przyczyną są również nieczytelne lub niezrozumiałe dla kierujących oznaczenia, np. zbyt gęsto lub zbyt blisko ustawione przeszkody.

Tymczasem na polskich drogach można spotkać wiele urządzeń BRD, które nie spełniają obowiązujących norm. Jak to się dzieje, że trafiają one na polskie drogi? Nierzetelni dostawcy urządzeń BRD tłumaczą się nie do końca precyzyjnym ustawodawstwem, a – jak wiadomo – daje ono możliwość pewnej dowolności w interpretacji przepisów. Również brak rygorystycznej kontroli i nadzoru prac budowlanych powoduje swoistą zachętę do podejmowania ryzyka przez nieuczciwe podmioty, niestety kosztem kierujących. Dzieje się tak najczęściej dlatego, że o wyborze decyduje najniższa cena. Produkty, które nie spełniają norm, nie posiadają stosownych certyfikatów, są po prostu tańsze. Stosowanie nieatestowanej folii o gorszej odblaskowości lub zbyt małej powierzchni odblaskowej na znakach to m.in. grzechy tychże produktów. Czy jednak kryterium ceny można stawiać na szali z bezpieczeństwem, a nawet życiem ludzkim?

Odpowiedzialność wykonawcy

Rokrocznie liczba wypadków w Polsce spada. Z najnowszych danych Komendy Głównej Policji wynika, że w 2018 roku doszło do 31 410 wypadków drogowych, czyli o 1350 mniej niż rok wcześniej. To dobry wskaźnik, ale dalej pozostajemy w ogonku Europy pod tym względem. W kwestii poprawy bezpieczeństwa wciąż jest jednak jeszcze wiele do zrobienia, ponieważ liczba śmiertelnych ofiar nadal plasuje Polskę na jednym z ostatnich miejsc w europejskich rankingach bezpieczeństwa na drogach. Według danych KGP co piąty wypadek powodują młode osoby w wieku 18-24 lat. Jako przyczyny takiego stanu rzeczy podaje się brawurę czy niedostosowanie prędkości jazdy do warunków drogowych. Duże znaczenie ma też brak doświadczenia, a co za tym idzie – nieumiejętność zachowania w trudniejszych sytuacjach i warunkach. Również za takie niestety często można uznać modernizowane odcinki dróg, tam, gdzie są utrudnienia związane ze zmianą organizacji ruchu. Sposób oznaczenia, wytyczenia pasów ruchu, kierunków jazdy czy zwężeń potrafią przysporzyć wielu problemów nie tyko młodym, ale także i starszym kierowcom z wieloletnim stażem i dużym doświadczeniem za kierownicą. W raporcie NIK zwracano uwagę, że wpływ na bezpieczeństwo na drogach ma również zła organizacja ruchu drogowego: „Nagminnie występowały przypadki niesporządzania planów organizacji ruchu, będących m.in. podstawą sytuowania znaków drogowych i urządzeń bezpieczeństwa ruchu. Kontrolerzy stwierdzali też niejednokrotnie, że istniejące na drogach oznakowanie nie jest dostosowane do przyjętej organizacji. W efekcie w wielu miejscach nadmiar znaków utrudniał odczytanie ich znaczenia, w innych zaś brakowało znaków wymaganych organizacją ruchu bądź były niewidoczne dla kierowców”. Sposób oznaczenia to oczywiście jedno, ale dobór właściwych produktów – czy to słupków, barier, czy separatorów – jest równie ważny. Elementy odblaskowe lub świetlne to kluczowy element bezpieczeństwa, szczególnie po zmroku lub przy niesprzyjających warunkach atmosferycznych, jak opady deszczu, śniegu czy mgła.

To na wykonawcach spoczywa obowiązek dołożenia wszelkich starań, aby sposób oznakowania był na tyle czytelny, aby intuicyjnie prowadził kierowców na odcinkach o tymczasowej zmianie organizacji ruchu. Ważne jest, aby niezależnie od doświadczenia w poruszaniu się na drogach każdy z kierowców mógł łatwo odczytać wskazówki organizacyjne. Rolą instytucji nadzorujących, odpowiedzialnych za kontrolę w miejscu prowadzenia prac budowalnych i modernizacyjnych jest natomiast kontrola stosowanych urządzeń BRD, ich zgodności z właściwymi normami, bo one bez wątpienia mają również wpływ na bezpieczeństwo uczestników ruchu.

W związku z wejściem w dniu 25 maja 2018 roku nowych przepisów w zakresie ochrony danych osobowych (RODO), chcemy poinformować Cię o kilku ważnych kwestiach dotyczących bezpieczeństwa przetwarzania Twoich danych osobowych. Prosimy abyś zapoznał się z informacją na temat Administratora danych osobowych, celu i zakresu przetwarzania danych oraz poznał swoje uprawnienia. W tym celu przygotowaliśmy dla Ciebie szczegółową informację dotyczącą przetwarzania danych osobowych.
Wszelkie informacje znajdziesz tutaj.
Zachęcamy również do zapoznania się z naszą nową Polityką Prywatności.
W przypadku pytań zapraszamy do kontaktu z naszym Inspektorem Ochrony Danych Osobowych pod adresem iodo@elamed.pl

Zamknij